Mga Dapit
  • Bohol
  • Agusan
  • Besao
  • Bendum
  • Cornwall
  • Langhe

      • Katilingbanong
        Kahimtang

      • Hulagway sa
        Palibot

      • Kulturanhong
        Kabili
n
      • Katawhang
        Lumulupyo

      • Katungdanan sa
        Pangagamhanan

      • Mga Kabalaka ug
        Tubag sa
        Katilingban



Katungdanan sa Pangagamhanan

Katilingban sa Kabukiran

Ang Katilingban sa Kabukiran namugna niadtong tuig 1990 isip pamaagi aron ang mga kabalayan sa kabukiran makatubag sa ilang kaugalingong panginahanglan sa kalambuan ug samtang ilang gipabilin ang kinaiyanhon ug kulturanhon nga pakighilambigit sa yuta.

Ang katuyuan mao ang pagpatigbabaw ug pagduso sa kabililhon sa dapit, pagdumala sa mga proyekto gikan sa Katilingban sa Europa o European Community, sa Estado ug pangagamhanan sa Rehiyon ug aron maasdang ang sosyo-ekonomikanhon nga kalambuan sa ilang dapit lakip na ang paghatag ug mga batakang serbisyo ngadto sa mga katilingban sa kabukiran.

Nakigtimbayayong usab sila sa pagpanalipud sa yuta ug kahanginan, pagpanalipud ug pagpatumaw sa ilang kaugalingong kultura, ug pagpahigayon sa mga kulturanhon nga pagbansay-bansay nga nahiayon sa ilang pag-ila sa kaugalingon isip katilingban sa kabukiran.

Sila ang nanubag sa pag-andam ug paghiusa sa mga plano sa pagdumala, naglihok aron ipabilin ang pagkamakanunayon nga dagan sa katubigan ug kalasangan sulod sa mga saluran, pag-asdang sa mga pribadong lasang ug pagkontrol sa sunog ug paghinlo sa mga agianan sa tubig.

Sa pagkatinuod, ang Katilingban sa Kabukiran nagsiguro nga ang mga katilingban sa kabukiran magbayad ug ubos nga buhis, gitabangan aron pagkuha ug pagpabalik sa mga hinagdan nga uma ug mga karaang katukuran nga ginama sa bato, makahatag ug pamaagi sa pagdala sa ilang mga kaugalingong produkto, ug pagtabang sa pagpadayon sa gamay nga katiguman sa mga tunghaan sa kabukiran. Nakigsabot sila sa mga tunghaan ug kabalayan sa katawhan aron maghatag kanila ug lab-as nga mga produkto gikan sa ilang dapit.


Cooperation doesn’t come naturally to the Langhetti, so we are training young women who are more disposed to it .”

Adunay mga bag-ong hulagway sa pagtinabangay ang gipatuman sa dapit tungod ang kakulangon sa mga lumulupyo nagpasabot nga ang karaang pamaagi sa pagtinabangay uban sa kasilinganan dili na malampuson – kay lagyo na ang mga kasilinganan.

Ang pipila sa mga bag-ong kahugpungan mao:
      • Kahugpungan subay sa dalan
      • Kahugpungan sa Patubig
      • Kooperatiba sa Kinaiyanhong Pagpanguma
Nagplano usab sila nga magtukod ug Pundok alang sa Katilingbanong Lasang sa umaabot.


Ang mga layo nga katilingban sa kabukiran naglisud sa bayad sa pagbiyahe ug ang kooperatiba nakatabang aron aduna silay kabahin sa mga gasto.

Kahugpungan sa Patubig sa Pezzolo Valli Uzzone

Adunay duha ka hut-ong sa kahugpungan. Ang una, tali sa mga mag-uuma nga may kalabutan sa pagpangapud-apod sa tubig ug pagpatuman sa mga proyekto. Ang ikaduha, usa ka Katiguman niining mga lokal nga kahugpungan naghimo ug mga proyekto ug nangayo ug pondo gikan sa Rehiyonal nga Pangagamhanan ug sa EU.

Ang mga mag-uuma sa dapit naghugpong sa ilang kaugalingon aron makahimo ug maayong pamaagi sa paggamit sa nahibiling mga kapanguhaan sa tubig. Ang organisasyon nga Pezzolo Valle Uzzone Land Improvement and Conservation natukod pipila ka tuig ang milabay diin ang tubig dili pa dako nga problema sama karon. Ang Sapa sa Uzzone tinuig nga mag-agas apan padayon kini pag-agas ilalom sa yuta. Aron mapuslanon ang paggamit sa tubig, kinahanglan kini suyupon ug tigumon ngadto sa usa ka tangki aron iapud-apod ngadto sa mga nagkinahanglan niini. Sa karon, ang tangki sa tubig nahimutang sa ubos kaayo nga dapit busa ang tubig dili maapod ngadto sa daghang mag-uuma nga naa sa kinaubsang bahin sa dapit.

Ang ubang kahugpungan sa Katiguman (didto sa Castino ug Brucetto) buot pulihan ang geo-textile lining sa tangki nga naghupot sa tubig ug usab padakuan kini. Ang mga mangangaso, ang klima, ug ang tigbantay sa katilingban nakadaut sa mga lining.





(balik sa kinaibabawan)

      • Katilingbanong Kahimtang • Hulagway sa Palibot • Kulturanhong Kabilin • Katawhang Lumulupyo • Katungdanan sa Pangagamhanan • Mga Kabalaka ug Tubag sa Katilingban








CEIE is hosted and managed by
Environmental Science for Social Change
Ceie is a consortium initiative of
University of Stirling
Gruppo Conedis
Environmental Science for Social Change