Mga Dapit
  • Bohol
  • Agusan
  • Besao
  • Bendum
  • Cornwall
  • Langhe

 

Bayanan sa Pakiglambit

Aron masabtan nato ang mga kahulugan sa kahilambigitan sa yuta ug tubig, kinahanglan adunay pag-ila sa kultura isip usa ka tawhanong kasinatian—unsa ang kasinatian nga mahisakup sa usa ka banay ug usa ka dapit. Ang mga katilingbang nagkinaraan nagpadayag ug lintunganay nga mga kahulugan ug pagtuo pinaagi sa ilang kultura, ug kini nakadani sa ilang pagbaton sa kaugalingon ug usab sa ilang pakiglambigit ngadto sa ubang tawo ug sa ilang kinaiyahan. Ang pagbaton sa kaugalingon ug kulturanhonng pag-ila sa kaugalingon hinugot diha sa usa ka nahimong kahimtangan. Ang pakiglambigit sa tawo ngadto sa ubang tawo ug sa kinaiyahan madani sa ilang pagbaton ug pag-ila sa ilang kaugalingon.

Ang mga katilingbang nagkinaraan kinahanglan makasalmot sa mga katilingbanong kasabutan nga dili natukmod ngadto sa pagkaarong-ingnon, nga walay paghulga nga magkatibulaag, nga walay pagpangilog sa ilang kapanguhaan ug panginabuhian. Kini nga mga katilingbanong kasabutan kinahanglan maghatag ug panahon ug higayon aron mapaigo, nga magtugot kanila pag-ila nga mamahimong sayop ang ilang paghukum apan nga aduna silay katungod nga makakat-on ug magbuot sa ilang kaugalingong padulngan. Aduna silay katungod sa pagpangayo ug kalinaw sa katilingban, edukasyon, hinabang aron may kahimsog sa panglawas, pamaagi nga makagamit sa kinaiyanhong kapanguhaan ug mahimong kabahin sa kinadak-ang katilingban nga walay paghikaw sa ilang kulturanhong kaugalingnan o kaha pugson sa pagsulod ug mga kasabutan nga sila nabintahaan.


Manobo, BalagnanPulangiyen, BendumBol-anon, PanadtaranTamboan, KankanaeySt. Agnes, CornishPezzolo Uzzone, Langetti

Ang paghikaw sa kultura usa ka sukaranong kalapasan apan kini nagakahitabo gihapon sa ubang dapit hangtud karon. Samtang ang nangunang kultura nagtakda ug mga linya ug utlanan sa mga palibot diin kanhi wala diha; diin ang nangunang kultura nagpasaka ug mga balaud nga nagbutang ug kinutuban sa paggamit sa kapanguhaan nga kanhi giambitan ug gidumala sa tibuok katilingban; kini mga tataw nga kahimtang diin ang mga gipadaplin nga kultura nga nagpadayon hangtud sa ika-21 ka siglo nakabati ug kusog nga pagduso ngadto sa kalisdanan, mga pagduso nga gikan sa sulod ug gawas sa ilang kultura.

Ang Artikulo 73, Kapitulo XI sa Panugat o Charter sa Tinipong Kanasuran gipahinungud alang sa pagtahud sa kultura. Nasaksihan nato ang makalilisang nga sangputanan kung ihikaw ang kultura; ang bug-at nga kawad-on sa katilingban ug katawhan uban ang pagnihit sa mga hiyas sa nagkadaiyang paagi sa pagkinabuhi. Sa dihang ihikaw ang kultura, ang higut sa katilingban mabadbad o maputol ug ang pagkaligkos sa kinabuhi mawad-an ug kusog ug kahugut.

Kinahanglan kita makakaplag ug mga pamaagi aron masusi naunsa pagkaputol ang higut sa katilingban, ang epekto niini sa palibot ug unsaon sa katawhan nga makahatag ug halangdong tubag sa mga bag-ong kahimtang. Ang Bayanan nagtugot kanato sa pagsusi sa mga paagi diin ang nagkadaiyang katilingbang nagkinaraan nga nagkinabuhi sulod sa ilang kultura, nakigtimbayayong sulod ug uban sa kinaiyahan, ug nga tungod niining pakig-uban nakahulma sila ug pagsabut sa ilang gipuy-an ug kulturanhong kaugalingon nga mao usab ang nagtabang aron matino giunsa nila pagsabot ang ilang kaugalingon sulod sa kalibutan.

 

Continue








CEIE is hosted and manged by
Environmental Science for Social Change
Ceie is a consortium initiative of
University of Stirling
Gruppo Conedis
Environmental Science for Social Change